Lage-emissiezones

 

Alles weten over de LEZ in België

Bij de toegangswegen van grote steden die groener willen zijn, vindt u sinds enige tijd verkeersborden die aangeven dat u een LEZ binnen- of buitenrijdt. Deze waarschuwing staat daar niet zomaar en richt zich tot een bepaalde categorie van autobestuurders. Benieuwd wat er achter dit verkeersbord schuilgaat? En bent u in overtreding bij het negeren ervan? P&V vertelt u er hieronder meer over!

Wat is een LEZ?

LEZ staat voor Low Emission Zone en betekent letterlijk ‘lage-emissiezone’. Wanneer u een LEZ binnenrijdt, wordt de toegang voor zogenaamde 'vervuilende' wagencategorieën beperkt en betalend. In België valt de invoering van de lage-emissiezones onder de gewestelijke of gemeentelijke bevoegdheid.

Waarvoor dienen lage-emissiezones?

Het inademen van uitlaatgassen van een auto of vrachtwagen is allesbehalve goed voor de gezondheid. De Wereldgezondheidsorganisatie meldde dat de uitstoot van verontreinigende stoffen door motoren jaarlijks verantwoordelijk is voor 75.000 vroegtijdige sterfgevallen in Europa. De invoering van de lage-emissiezones heeft dus tot doel de luchtkwaliteit te verbeteren en een positieve impact te hebben op de volksgezondheid. Het is dan ook niet verwonderlijk dat steeds meer metropolen de toegang verbieden aan de meest vervuilende voertuigen.

LEZ in België: welke voertuigen hebben toegang en tot wanneer?

De lidstaten van de Europese Unie baseren zich allemaal op de Europese emissienormen (euronormen) om de luchtvervuiling door het wegverkeer te verminderen. Daartoe hebben ze een kalender opgesteld van de verschillende voertuigtypes, met vermelding van hun motorisatie en de euronorm volgens kalenderjaar. In België heeft elk gewest zijn eigen kalender.

LEZ in Brussel

Brussel is misschien wel de meest toeristische stad van België, maar toch is het beter om twee keer na te denken voordat u er met de auto naartoe rijdt. Sinds 2018 geldt er een lage-emissiezone en worden alle Belgische nummerplaten automatisch gescand door camera's om na te gaan of de voertuigen voldoen aan de CO2-normen. Buitenlandse voertuigen moeten zich verplicht registreren voordat ze de hoofdstad binnenkomen, maar die registratie is wel gratis.

Sinds 2022 verbiedt Brussel de toegang aan dieselvoertuigen van vóór 2011 (Euro 1, Euro 2, Euro 3, Euro 4) en voorziet zelfs een algemeen verbod in 2030. De meeste benzinevoertuigen hebben nog vrije toegang tot de hoofdstad, maar de Brusselse regering is van plan om tegen 2035 alle voertuigen met verbrandingsmotor uit het verkeer te bannen.

Gedetailleerde tabel van de voertuigen die al dan niet in Brussel mogen rijden:

LEZ in Wallonië

Net als Brussel wil ook Wallonië heel binnenkort de bankschroef aanhalen. De Waalse regering legt momenteel het wettelijk kader vast om in Wallonië een LEZ in te voeren. Hiermee wil het Waals Gewest verkeersbeperkingen opleggen aan vervuilende wagens en dit over het volledige grondgebied. De steden Charleroi en Luik zullen als eerste het verbod invoeren.

Vanaf 2023 zal Wallonië geleidelijk de toegang tot dieselvoertuigen verbieden, te beginnen met Euro 0- en Euro 1-voertuigen. In 2030 mogen dieselvoertuigen met een Europese norm lager dan 6 niet meer binnen in het Waals Gewest. Alleen Euro 6 d-, Euro 6d-Temp-voertuigen en Euro 5- en Euro 6-benzinevoertuigen krijgen nog toegang. Afwijkingen en bijzondere maatregelen voor oldtimers moeten echter nog worden bepaald.

Algemeen overzicht van de voertuigen die op het hele Waalse grondgebied worden verboden:

Verbodsdatum

Euronorm diesel

Euronorm benzine

1 januari 2023

Euro 0 en Euro 1

Euro 0 en Euro 1

1 januari 2024

Euro 2

Euro 2

1 januari 2025

Euro 3

Euro 3

1 januari 2026

Euro 4

Euro 4

1 januari 2028

Euro 5

/

1 januari 2030

Euro 6 (behalve 6d-Temp en 6 d)

/

LEZ in Vlaanderen

Vlaanderen blijft niet achter. Antwerpen en Gent hebben een milieuzone ingevoerd met beperkingen, toegangsverboden en een tolsysteem. In de LEZ in Vlaanderen werden camera's geïnstalleerd die 24/7 de inkomende en uitgaande nummerplaten scannen.

Antwerpen

De meeste vervuilende voertuigen hebben geen toegang meer tot de stad. Sinds 2020 zijn Euro 3-dieselvoertuigen of lager verboden in Antwerpen. Elke bestuurder van een dieselvoertuig Euro 4 of meer zal wekelijks, maandelijks of jaarlijks een vergoeding moeten betalen om in Antwerpen te rijden.

Onderstaande tabel geeft een algemeen overzicht van de diesel- of benzine-/LPG-/aardgasvoertuigen die toegelaten zijn in Antwerpen.

Overzicht normen vanaf 2020

Euronorm

Diesel

Benzine, aardgas, LPG

Euro 6/VI

Toegang

Toegang

Euro 5/V*

Toegang

Toegang

Euro 4/IV

Toegang na betaling

Toegang

Euro 3/III met roetfilter

Toegang met dagticket LEZ

Toegang

Euro 3/III zonder roetfilter

Toegang met dagticket LEZ

Toegang

Euro 2/II

Toegang met dagticket LEZ

Toegang

Euro 1/I

Toegang met dagticket LEZ

Toegang met dagticket LEZ

Vóór de Euronormen

Toegang met dagticket LEZ

Toegang met dagticket LEZ

Gent

De luchtkwaliteit in Gent lijkt ook te verbeteren. De stad heeft immers een LEZ ingevoerd in het hele stadscentrum, namelijk binnen de ring rond Gent (R40). Het resultaat is dat alleen voertuigen die aan de voorschriften voldoen, toegang hebben. Voor wie Gent wil binnenrijden met een voertuig dat niet toegelaten is, zijn LEZ-dagpasjes beschikbaar. De enige voorwaarde is dat er maximaal acht keer per jaar een dergelijke pas kan aangevraagd worden.

Controles en boetes

Voldoet uw voertuig aan de toegelaten normen? In dat geval hoeft u niets te doen om toegang te krijgen tot een lage-emissiezone. Als u daarentegen een LEZ betreedt met een verboden voertuig, begaat u een inbreuk en riskeert u een boete waarvan het bedrag verschilt van gewest tot gewest.

In Brussel bijvoorbeeld krijgt u een boete van 350 euro. Een tweede boete van hetzelfde bedrag kan pas worden opgelegd drie maanden na uw eerste overtreding.

In Vlaanderen verschilt de boete van stad tot stad. Antwerpen binnenrijden met een voertuig dat niet voldoet aan de normen kost u eerst 150 euro, daarna 250 euro en vervolgens 350 euro.

Vanaf 2023 zal Wallonië ook sancties opleggen bij niet-naleving van de LEZ.

Wat met oldtimers in de LEZ?

Oldtimers stoten veel meer fijnstof en roet uit dan recente wagens. Daarom wordt ook de toegang van die oldtimers in een aantal steden beperkt, tenzij anders bepaald in een afwijking.

Brussel staat bijvoorbeeld het verkeer toe van voertuigen ouder dan dertig jaar op voorwaarde dat ze zijn ingeschreven met de Belgische nummerplaat 'O'. In Wallonië zou er in dit stadium geen probleem mogen zijn. In Vlaanderen is het echter wat ingewikkelder. Gaat u met een oldtimer naar Gent, Antwerpen of elders in Vlaanderen? Neem dan zeker een kijkje op de betreffende website om verrassingen te vermijden.